Weblog Theo van der Tak

Benefits van pgm

Deze week legde Jo Bos mij de vraag voor wat programmamanagement na de ruim tien jaar van praktijk heeft opgeleverd. Als ik het kernachtig moet samenvatten, komt het neer op volgende drie inzichten bij praktijkmensen: - focus vormen gedragsveranderingen en niet alleen voorzieningen - de programmamanager komt van Venus - het programma loopt op rolletjes als de rollen goed bezet zijn.

Via kennissen naar kennis

Met Jo Bos van Phaos heb ik een zeer inspirerend gesprek gevoerd over de verdere ontwikkeling van programmamanagement. Wij zijn allebei van mening dat de kinderziekten voorbij zijn: er is ons inziens weinig beheofte meer aan de ontwikkeling en standaardisatie van methoden. Het gaat nu om de ontwikkeling van praktijkervaringen tot nieuwe inzichten: via kennissen naar kennis.

Definitie van programma

In mijn weblogs ga ik er van uit dat we in Nederland onder een programma verstaan: een tijdelijke verzameling van projecten en andere soorten activiteiten om doelen na te streven. Programmamanagement is de activiteit die erop is gericht deze verzameling van inspanningen samenhangend te besturen zodat de doelen bereikt worden.

Tijdelijk, samenhangend, niet-projecten en voorbij methoden

Tijdelijk: naar hun bedoeling zijn programma's eindig. Ooit zijn de doelen voldoende bereikt.

Samenhangend: door te richten op doelen zijn de inspanningen samenhangend. De bijdrage van inspanningen aan doelen is doorslaggevend voor de vraag of deze tot een programma behoren.

Inspanningen: ook niet-projecten kunnen tot een programma behoren. Bijvoorbeeld routines kunnen bijdragen aan het bereiken van doelen.

Deze kenmerken van programma's vind je terug in alle in Nederland bekende methoden: MSP, programmatisch creeren, SPM. In IPMA-verband aanvaarden we deze definitie en werken we aan het verder ontwikkelen van de competenties van managers om programma's goed vorm te geven en tot een goede einde te brengen.

Introductie

Ik werk bij Twynstra Gudde in Amersfoort. Sinds 1987 houd ik me daar bezig met het mooier maken van organisaties met projecten en programma's. Samen met Gert Wijnen heb ik het boek Programmamanagement Sturen op Samenhang geschreven. De vernieuwde editie van dat boek is in het voorjaar van 2006 uitgekomen.

Op 19 juni van dat jaar heb ik het aangeboden aan burgemeester Opstelten van Rotterdam (zie weblog van die datum). Ik doe veel opdrachten op het gebied van programmamanagement en verandermanagement voor rijksoverheden, provincies en gemeenten.

In dit weblog wil ik mijn ervaringen met opdrachten, discussies met collega’s van Twynstra Gudde en anderen, en artikelen of boeken die mij treffen, met geinteresseerden delen. Recent heb ik het weblog ook opengesteld voor gastkolommen. De eerste is van de hand van Marcel Vastwijk.

 

Blijf ons kritisch volgen

"Blijf ons kritisch volgen," aldus de oproep van burgemeester Opstelten van Rotterdam. Hij nam maandagmiddag het vernieuwde boek Programmamanagement Sturen op Samenhang van Gert Wijnen en mijzelf in ontvangst. Hij erkende het belang van programmamanagement voor het nieuwe college dat in Rotterdam in het zadel zit. "Zonder stevig programmamanagement komen we er niet." In de honderd dagen die het gaat kosten om een nieuw programma in elkaar te zetten, gaat Opstelten het boek wel lezen, hoewel het vrij dik is ("Kan dat niet op twee kantjes met drie beslispunten?").