Weblog Theo van der Tak

Typologie programma's

Peter van Dusseldorp is op LinkedIn een discussie gestart over een typologie van programma's . Hij spreekt van een nieuwe indeling. Hoewel hij daar niet expliciet over is, zal de oude indeling dan wel zijn die van de IPMA-certificering. Daar is sprake van technische, organisatorische en beleidsprogramma's. Achterliggende gedachte is dat bepaalde typen programma's gekoppeld kunnen worden aan verschillende profielen van programmamanagers. 

Programma's: meer dan een bundel projecten

In Project Times vraagt Ruchira Chatterjee nog eens aandacht voor programmamanagement als aanpak om strategieen succesvol te implementeren. Zij constateert dat er weliswaar veel energie gaat zitten in project- en portfoliomanagement (en bijbehorende managers), maar het succes van die programma's neemt niet toe. In ieder geval voor de Amerikaanse situatie vraagt zij veel meer aandacht voor programmamanagement. 

Programmamanager als levensgenieter

Goede projectmanagers zijn vaak slechte programmamanagers. Dat is de prikkelende titel van een weblog van Wiebe Zijlstra. Hij onderbouwt zijn stelling door gebruik te maken van Enneagramtypen. De beste projectmanager is van het type Loyalist of Bemiddelaar. De beste programmamanager, zo stelt hij, is echter van de types Levensgenieter of Performer. Dat botst op verschillende fronten: dus waar de projectmanager succesvol was om zekerheid en veiligheid te creëren, is hij dat niet meer als programmamanager. Zekerheid en veilig bestaan in programma's niet: daar gaat het om het realiseren van baten, en daar heb je flexibiliteit en risico's nemen voor nodig.

Nieuwe generatie programmamanagers

Een interessant idee van Aart Bontekoning in Trouw van vrijdag: de jongere generatie vraagt meer ruimte om haar werk te doen. De oudere generatie is moeilijk geneigd die te geven. Bontekoning noemt de door ouderen overheerste organisaties zoals de kerk en vakbonden: geslotenheid, trage besluitvorming en hiërarchie overheersen. Dat blijft in stand en zijn kenmerken die niet gunstig zijn om programma's op een effectieve manier uit te voeren. Hij pleit voor een oudere generatie die leert samenwerken in een grotere diversiteit: Het Nieuwe Samenwerken.

Denkstijlen van programmamanagers

In PM World Today is een interessant artikel verschenen van Hugo Hernandez. Hij stelt dat de wereld van bedrijven een chaotische plek vormt waar de verbinding tussen oorzaak en gevolg niet duidelijk is en waar allerlei factoren werkzaam zijn. Voeg daarbij ook nog eens de verschillende belangen van stakeholders, dan wordt begrijpelijk waarom sommige beslissingen van programmamanagers verkeerd uitpakken. Hernandez stelt dat integraal denken daarbij kan helpen: dat definieert hij als de vaardigheid om spanningen tussen verschillende perspectieven constructief te benaderen. Daarmee zouden programmamanagers beter begrijpen welke acties effectief zijn in een multi-project situatie waarin zij zitten.

Meer over macht

In de recente uitgave van Idee, tijdschrift van D66, staat een interview met de nestor van het denken over macht, Mauk Mulder. Nog steeds is Mulder in de weer met macht in organisaties en het omgaan met macht. Ook in het kader van programmamanagement en veranderen is dit begrip aan de orde van de dag. Macht is volgens Mulder een objectieve zaak, niet te verwarren met reputatie wat een eigenschap is die anderen aan iemand toeschrijven. Mulder onderscheidt vier vormen: formeel, namelijk op basis van bevoegdheden. Deze vorm nemen programmamanagers graag als uitgangspunt: geef me bevoegdheden en dan zal alles terecht komen, lijkt dan de redenering.

Politiële veranderprogramma's

Op de website van de Stichting Maatschappij, Veiligheid en Politie een interessante beschouwing over noodzakelijke vernieuwingen bij de politie. Onder de omineuze titel Kogel door de kerk constateren enkele schrijvers dat veranderingen bij de politie al doende worden ingevoerd. En dat door een versnipperde organisatie de vernieuwingen niet echt blijvend zijn. Ook zijn veel vernieuwingen in enthousiasme gestart en halen deze door datzelfde enthousiasme wel een soort eindstreep. Het borgen echter is problematisch door een gefragmenteerde structuur. Verder buitelen de vernieuwingen over elkaar heen: het risico bestaat dat je dan ook niet iets echt afmaakt.

Managen van veranderingen

Is er concurrentie tussen veranderaars en project-/programmaleiders op de markt? Welke professional is het best in staat veranderingen te managen? Met deze vragen zijn twee internationale onderzoekers aan de slag gegaan om te zoeken naar de verschillende competenties voor die groepen. In het International Journal of Project Management doen zij verslag. Hun conclusies zijn interessant genoeg om eens over na te denken. 

Veranderen is vermoeiend

Waarom werken veranderingen toch niet? Als je dat aan managers vraagt, krijg je nog wel eens te horen dat de mensen lui zijn. Op de website van FastCompany las ik vandaag een interessante psychologische verklaring: de hele dag met een nieuwe werkwijze bezig zijn, lukt wel, maar op een gegeven moment word je er te moe voor: thuis en je wordt kribbig tegen je levensgezel en/of kinderen.

Regie

Onlangs kreeg ik een artikel van Dirk-Jan de Bruijn onder ogen: Bezuinigingstaakstelling als koevoet. Dat lijkt mij een interessante invalshoek voor programmamanagers. Hij constateert dat allerlei processen bij de overheid niet goed op elkaar zijn afgestemd, waardoor "snijverliezen"  optreden. Dit is zeker ook wat je vaak van projectleiders en programmamanagers hoort.