Weblog Rudy Kor

Sint Benedictus over besluitvorming

Vaak praat ik met managers over het nemen van besluiten en waarom dat zo vaak gedoe met zich mee brengt. Zo wordt er ondermeer geklaagd dat het niet zorgvuldig genoeg gaat, dat niet iedereen gehoord wordt (meestal bedoeld de klager dat hij niet gehoord wordt). Ook lees je steeds vaker onderzoeken dat het onbewuste een erg grote rol speelt bij het nemen van besluiten.

Er is een overdaad aan richtlijnen beschikbaar hoe je slimmer besluiten kan nemen, waaronder dat wordt gesteld in de ‘Regel van Benedictus’, maar wat die nu precies behelst was voor mij onduidelijk.

Vandaar dat ik bij mijn bezoek aan de Abdij ‘Onze Lieve Vrouwe van Koningshoeven’ op zoek ging naar de bron (ik was immers op de plek waar men volgens de Regel leeft).  In de winkel die op het terrein van de abdij staat, vond ik het boekje ‘Sint Benedictus – Regel voor monniken’ (Regula Benedicti). Het is een vertaling van de tekst die Benedictus (480-547) schreef rond 530 in Zuid-Italië. Het boekje bestaat uit 73 korte hoofdstukken.

Letselschade en de rk-kerk als 'totale institutie'

Zaterdag vierde een collega zijn 60e jaardag in de Abdij Onze Lieve Vrouwe van Koningshoeven aan de rand van Tilburg. De abdij is de enige Nederlandse plek waar Trappist bier wordt gebrouwen en we zouden  naast gezelligheid, ingewijd worden in het bijzondere van het Trappist bier en het kloosterleven. Voor een belijdend agnost zoals ik, een reis naar een onbekende wereld.

In de auto naar de abdij las ik in de NRC dat de verzekeraar Aegon en de RK Kerk na een langlopend geschil (naar nu blijkt in 2006) zijn overeengekomen dat de verzekeraar 1 miljoen euro reserveert voor claims die de RK Kerk verwacht te krijgen van slachtoffers die seksueel misbruikt zijn door priesters.

Dat priesters hun handen niet altijd thuis konden houden is al langer bekend. Maar was ik nu las was te gek voor woorden. ‘De kerk vond dat vergoedingen, betaald aan slachtoffers van seksueel misbruik door priesters, konden worden geclaimd als letselschade.’

Reizen met de Thalys als (non)belevenis

Regelmatig besteed ik in mijn weblog aandacht aan de beleveniseconomie .Ik geloof dat we van een service economie bewegen in de richting van een belevenis economie. En dit had een positief stukje moeten worden over de geneugten van het reizen per trein. Om precies te zijn, over reizen met de Thalys van Amsterdam naar Parijs waar ik maandagochtend voor een zakelijk gesprek moest zijn.

Op de heenreis kon ik als eerste klas passagier in een goed verzorgde lounge op kosten van mijnheer Spoor wachten en iets drinken. Verder waren de aanwijzingen op de borden duidelijk, waren er meertalige omroepberichten die ons vertelden wat er ging gebeuren en de maaltijd in de trein was voedzaam. Het was de 110 euro wel waard, helemaal omdat je vier uur later al in Parijs bent. De spoorwegen hadden iets geleerd over het creëren van een positieve belevenis.

Maar helaas werden de verwachtingen in Parijs voor de terugreis niet waargemaakt. In Parijs werd het oeroude spoorgedrag weer merkbaar.

Gladwell over de selectie van leiders

In een vorig weblog had ik het over de kracht van het onbewuste zoals Gladwell er in zijn boek Intuitie over schrijft. Ik was verbaasd wat hij schrijft over de vreemde (a-selecte) samenstelling van leiders in Amerika. De selectie van leiders vindt veel minder rationeel plaats dan meestal wordt aangenomen. Uit onderzoek blijkt dat klein zijn een handicap is als je (in de USA?) leider wilt worden.

Maar voordat ik daar op in ga, besteed ik een paar regels aan de manier hoe onze hersenen informatie verwerken. Of anders gezegd, hoe onze hersenen door middel van 'selectieve informatiereductie' snel denkwerk mogelijk maken.

Schaper en Iacoboni over neuronen en leiderschap

Bij mij op tafel lagen laatst een paar stripboeken, en met de vrienden die bij mij op bezoek waren ging het gesprek over wie onze helden waren/zijn. Mijn helden waren Zorro en Archie de Man van staal. We probeerden in het gesprek de belangrijkste waarden van deze helden te benoemen en vroegen ons af of ze nu ook nog betekenis voor ons hebben.

Vanuit het idee dat het onbewuste de baas is over ons doen en laten, zoals Dijksterhuis ons laat zien in zijn boek ‘Het slimme onbewuste’ en dat we onze helden imiteren zoals beschreven in het ‘Het spiegelende brein - over inlevingsvermogen, imitatiegedrag en spiegelneuronen’, moeten de helden uit onze jeugd immers (enige?) invloed op ons hebben (gehad).

Onder het motto ‘niks is toevallig’ stuitte ik op een boek dat naadloos aansloot op mijn koffietafelstripheldendiscussie en bij de boeken van Dijksterhuis en Marco Iacoboni. Het gaat om Frank Schaper zijn boek ‘Hoe je een geboren leider wordt – rolmodellen, striphelden en wereldleiders’ (scriptum)

Gladwell over intuïtie en het onbewuste

Al een poosje help ik een aantal mensen bij het verhelderen van het waarom van 'onderling gedoe en wederzijdse prikkelbaarheden’. Betrokkenen hebben beelden van elkaar die wel in beton gegoten lijken te zijn. Met veel moeite lukt het soms om hen met andere ogen naar een ‘ruzieonderwerp’ te laten kijken. Vaak kunnen ze het ‘waarom’ van hun gedragingen en denkbeelden moeilijk achterhalen "zo zie ik het nu eenmaal" is een veelgehoorde reactie.

Misschien vraag ik wel het onmogelijke van de partijen, want het gaat voor een groot deel over onbewuste processen. Dijksterhuis , die stelt dat dat 99% van ons gedrag onbewust is, geeft me niet veel hoop dat het gesprek over het doen en laten van de kibbelaars snel tot een goed einde komt.

Gladwell (in zijn boek Intuïtie) voegt hier nog een paar inzichten aan toe. Gladwel is een omgevallen boekenkast en baseert zich op een berg aan wetenschappelijk onderzoek. Daarbij komt ook nog dat hij goed leesbaar schrijft. Een paar van de ‘moralen’ uit zijn boek Intuïtie

Projecten in het nieuws: De Noord/ Zuidlijn

Het was in 2009 (weer) een opwindend projectenjaar. De (semi)overheid had een aantal pech projecten die de krant gehaald hebben. Ik heb het al gehad over het Campus project in Maastricht en over de ss Rotterdam, nu wil ik het hebben over de Noord Zuidlijn. Het project wat voor een bedrag van 310.000 euro per meter, Amsterdam voorziet van 10 kilometer metro.

6 jaar later en 2 miljard duurder

In april 2003 is met de aanleg van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam gestart. Laten we eerlijk zijn, er is tot aan vandaag al veel tot stand gebracht. Maar het is ook een project met forse tegenvallers. Zo had de eerste trein in 2011 moeten rijden, maar men denkt nu dat het op zijn vroegst 2017 wordt. De kostenbegrotingen zijn al verschillende keren naar boven bijgesteld en kosten drukken zwaar op de begroting van de stad Amsterdam.

De gemeente heeft met de regering afgesproken dat de landelijke overheid 1,1 miljard euro zou betalen van de 1,46 miljard euro die was begroot. De gemeente zou de rest voor haar rekening nemen. Nu de kosten worden nu geschat op 3,1 miljard euro, betekent dat Amsterdam met een tekort van 2 miljard opgezadeld zit. Oudere Amsterdammers herinneren zich het Stopera drama nog wel, het project dat liep van 1979 tot 1989, dat was begroot voor 150 miljoen euro en uiteindelijk opgeleverd werd voor 250 miljoen euro. De Amsterdammer hebben de tekorten van de Stopera nu afbetaald dus er is weer ruimte voor een extra belasting....

Projecten in het nieuws: Campus Maastricht

Het was in 2009 (weer) een opwindend projectenjaar. De (semi)overheid had een aantal pech projecten die de krant gehaald hebben. Ik betwijfel of de overheid het slechter of beter doet in het betrouwbaar managen van projecten dan het bedrijfsleven. Maar de publieke sector kan immers maar weinig (lang) geheim houden. In het bedrijfsleven kun je tegenslagen onder het tapijt vegen, net doen alsof het niet mis gaat enz. Maar zelden wordt in de openbare vergadering van aandeelhouders gerapporteerd over blunders. Vandaar dat mijn lijstje van zorgenprojecten alleen bestaat uit projecten uit de semi-publieke omgeving.

In willekeurige volgorde volgt hier mijn top drie van opvallende projectgebeurtenissen. De eerste is het Campus project in Maastricht van de woningbouwvereniging Servatius. De tweede is de ss Rotterdam en als derde (deze valt natuurlijk niet te missen) de aanleg van Noord-Zuidlijn in Amsterdam. De enquetecommissie had als conclusie: Amsterdam had in 2002 nooit mogen besluiten tot de aanleg.

Om mijn weblog leesbaar te houden heb ik nu over het Campus project, volgende week over de ss Rotterdam en daarna wil ik ingaan op de Noord-Zuidlijn (en ik hoef me ook niet te haasten met het schrijven over dit project, want de lijn is nog lang niet af en er zullen nog wel een paar tegenslagen volgen).

Vaagtaal en taal is echt mijn ding

De laatste dagen hoor ik ministers praten over ‘ruimen’ (is doden) van geiten en heroverwegen (bezuinigen). Mijn oren zijn aangescherpt door twee boeken: ‘Vaagtaal – vecht mee tegen beleidsbabbels, managementspeak en zorggezemel’ (Ligtvoet en de Busser) roept mij op tot stoppen met taalvervuiling en ‘‘Taal is echt mijn ding’ laat de malligheid van onze taalspinsels zien. Vaagtaal is een multimediaal gebeuren (gebeuren is volgens mij een tijdloos vaagtaal-woord), want er is ook een website  met dezelfde titel. De twee boeken horen eigenlijk op het boekenplankje te staan van ieder die zorgvuldig met taal om wil gaan (en weet dat het nooit echt goed zal gaan).

Ik ben een Slachtoffer van Taalvernieuwing

Voordat ik verder schrijf volgt hier een kleine bekentenis. Ik ben een kind van mijn tijd, en in mijn tijd – jaren zeventig - waren we op weg naar de ‘taalvereenvoudiging’. Voor de jongeren onder ons, we wilden toen af van ingewikkeld gedoe, zoals soms ij en soms een y (voorstel van de vernieuwers was dan maar altijd altijd een ij), soms met een d en soms met een t (altijd een t), soms een c en soms een k (niks er van, altijd een k). Daar is niks van terecht gekomen, we zijn nu opgezadeld met de pannenkoekenregel en ander ‘moeilijktaalgedoe’ wat nauwelijks voor een taalleek begrijpelijk is. Maar ik heb wel mijn lagere school taalkennis er mee verknoeid, en dat gecombineerd met mijn milde dyslexie en u snapt waar mijn taalgehaspel vandaan komt.

Niet willen en toch gebeurt het

Deze week gaf ik een inleiding voor een groep predikanten over planmatig werken. Mij was van te voren gezegd dat ik wel goed om mijn taalgebruik moest denken. Woorden als 'Go' en  'Jee' (om maar enkele te noemen) werden volgens mijn gastvrouw niet op prijs gesteld.

Tot mijn schrik merkte ik dat ze regelmatig voorop mijn tong (en soms verder) lagen. Terwijl ik die woorden normaal haast nooit gebruik (denk ik). Hoe komt het dat, ondanks mijn voornemen, ik toch de 'taboe woorden' uitsprak?