Weblog Rudy Kor

Bewerkstellig Zelforganisatie in een (chaordisch) project

Al weer een poos geleden heb ik geschreven over de  promotie van Nicoline Mulder. Haar proefschrift houdt me wel bezig. Het wijkt af van het maakbaarheidsdenken waar veel methoden op gebaseerd zijn. Zo heeft ze elf ontwerpstellingen geconstrueerd, die ze Project’s Eleven noemt. In het proefschrift staat op blz 275 hierover: De elf beschreven interventies en mechanismen uit de ‘Project’s Eleven’ zijn van elkaar onderscheiden, maar niet per se scheidbaar. Ze treden door elkaar heen op, zodat er sprake is van een arrangement van mechanismen en interventies. Niet alles heeft met alles te maken, maar er zijn wel onderlinge verbanden.

Project's Eleven: elf stellingen

1. Baseer het project op de projectwaarden
2. Richt de aandacht voortdurend op het hogere projectdoel 
3. Ontwikkel en projectvisie en houdt hem levend 
4. Hanteer een ontwikkelbenadering met erkenning voor vaagheid 
5. Werk op basis van vertrouwen 
6. Hanteer transformationeel leiderschap 
7. Bewerkstellig de voorwaarden voor zelforganisatie 
8. Stimuleer creativiteit 
9. Laat gebruikers van begin af participeren 
10. Houd de dialoog met belanghebbenden gaande 
11. Werk resultaatgericht waar het past. 

Complexe projecten en value-based projectmanagement

Projectmanagers zijn er nog steeds niet over eens wanneer een vraagstuk de aanduiding “project” krijgt, en ze zijn het ook niet eens wat de goede methode is. Gebruiken we Prince2, Projectmatig Creëren, Systems Management, Scrum of PMW, om maar een paar te noemen. Recentelijk is aan dit rijtje Value Based Project Management toegevoegd.

Value Based ProjectManagement

Voor me ligt het proefschrift (en in december mocht ik aanwezig zijn bij haar  promotie) van Nicoline Mulder (nu dus Dr Mulder). Ze promoveerde op het onderwerp: Value based Project Management. Een titel die de mens op het verkeerde been kan zetten. Veel mensen in de projectmanagement wereld denken meteen aan “earned value”: financiële indicatoren die aangeven hoe veel waarde (in euro’s) gecreëerd is op een zeker moment in de tijd.

Dr Mulder heeft het over een geheel andere ‘values’. En ook heeft ze het over een specifiek type projecten, namelijk ‘chaordische projecten’. Value based Project Management bestaat uit elf met elkaar samenhangende interventies en de naam ‘Value-based Project Management komt van de eerste van elf interventies die ze ontworpen heeft.

Interventie 1: Baseer de aanpak op projectwaarden

'Baseer de aanpak van het project op de projectwaarden. Mensen hebben volgens haar, meer plezier in het werk, binden zich gemakkelijker aan een project, identificeren zich eerder met een organisatie en leveren betere prestaties als hun persoonlijke waarden en de waarden van in het werk een grote overlap vertonen.'

Chaordische projecten en complexiteit

Weer terug naar chaordische projecten. Dat zijn projecten die worden gekenmerkt door een mix van hoge mate van complexiteit en (technologische) onzekerheid, veel vaagheid,veel tijdsdruk en een groot innovatief karakter. Zoals ze het in haar proefschrift stelt, ‘zijn huidige projectmanagementmethoden ontwikkeld vanuit het reductionistisch perspectief, en daarmee vooral geschikt voor projecten met een beperkte mate van complexiteit, onzekerheid, vaagheid, tijdsdruk en noviteit. Reductionistisch denken belemmert projectsucces voor complexe, onzekere, vage en innovatieve projecten die onder tijdsdruk staan’ (aldus de tekst in het proefschrift).

Verward verder puzzelelend

In een volgend weblog zal ik verderr ingaan op de 11 interventies. In de tussentijd blijf ik nog een beetje verward verder puzzelen: zoals de vraag of haar definitie van een project niet heel erg ver opgerekt is en of ze nu heeft over een projectmanagement-methode of dat het eerder gaat over een 'proces aanpak', maar ook in hoeverre wijkt ze af van een aantal van de principes die te vinden zijn in 'Projectmatig Creeren'?  )

(oh ja, op Mulder haar website is het proefschrift verkrijgbaar en binnenkort komt er ook een handelseditie beschikbaar) 

Staan thuiswerken en innovatie op gespannen voet met elkaar?

Over HNW of Het Nieuwe Werken, is de laatste weken opeens weer veel te doen in de pers, en het zette mij ook aan het denken.

Ik hoor bij de groep mensen die het prettig vindt om op kantoor te werken, daar mensen tegen te komen en onverwachte gesprekken te voeren. Om soms bij de koffie automaat even tegen iemand aan te praten om op andere gedachten te komen of om zo maar twee minuten te kletsen. Dat alles lukt me thuis niet. Soms vind ik het prettig om thuis te werken, maar dat doe ik vaker niet dan wel.

In Sillicon Valley werkt men op kantoor

Ik bevind hiermee in goed gezelschap. Want de nieuwe baas van het internet bedrijf Yahoo Marissa Mayer, vind dat medewerkers van Yahoo niet meer mogen thuiswerken. Dat schrijft de in een memo. Ze wil paal en perk stellen aan het grote aantal werknemers van Yahoo dat thuiswerkt. Ze vindt dat de interactie en ervaring op het kantoor deel uit maakt van een baan. Volgens haar neemt snelheid en kwaliteit af wanneer werknemers vanuit huis werken.

In het zelfde artikel staan foto's van het nieuw te bouwen hoofdkantoor van Apple en het hoofdkantoor van Google. Organisaties die zich voorstaan op hun innovatief vermogen en die hun  kantoren zo ontworpen hebben dat iedereen elkaar makkelijk kan vinden. Dus ook daar ligt de nadruk op werken op kantoor (ondanks alle moderne communicatie middelen die ze daar tot hu beschikking hebben). Ook zij willen een werkomgeving creeëen waar mensen graag komen (in plaats van thuis te werken).

Erik Veldhoen over You-topia

Om heel andere redenen neemt de bekende Nederlandse architect die veel gedaan heeft met en voor HNW afscheid van het HNW. In zijn: “You-topia- de impact van de digitale revolutie op osn werk, ons leven en onze samenleving” neemt Veldhoen afscheid van ‘Het Nieuwe Werken' en –zoals hij zegt- van de daarbij behorende oude (schijn) zekerheden. De nieuwe wereld noemt hij You-topia 17 jaar geleden is de term Het Nieuwe Werken geïntroduceerd op een congres in de Rai. Volgens Veldhoen moeten we het verschijnsel niet meer nieuw noemen. Er volgens hem door te veel mensen op doorgeborduurd waardoor er veel kopieën zijn ontstaan waarbij in veel gevallen de basis uit het oog is verloren. Het is volgens Veldhoen tijd voor een nieuw vergezicht: You-topia. In een compact boek beschrijft hij wat You topia betekent voor de samenleving, organisatie en voor de werknemer.

Er is discipline nodig

Als hij het heeft over de rol van de werknemer hierin, dan heeft hij het over ‘discipline’. “Discipline is de eigenschap die in het perspectief van de nieuwe werkrelatie ontwikkeld moet worden. Als individu moet je voldoende discipline opbrengen om naar eigen maatstaven en naar de maatstaven van de afnemer te presteren. Er moet in de persoon een balans tussen verlangen en discipline gaan ontstaan. Dat is de opgave om gelukkig en succesvol te kunnen leven en functioneren in You-topia.

Wordt vervolgd.

Ricardo Semler over delegeren en vertrouwen

In mijn weblog over Scrum heb ik het ondermeer over zelfsturende teamleden en de gedachte dat leidinggevenden meer vertrouwen moeten hebben in het doen en laten van medewerkers. Naar aanleiding van mijn stukje, wezen een paar mensen me op een uitzending van VPRO-Tegenlicht waarin Ricardo Semler zijn management filosofie uitlegt.

Semler nam als jonge man zo'n 25 jaar geleden het bedrijf van zijn vader over. Hij inrtroduceerde daar een vergaande vorm van zelfsturing van mendewerkers. Teveel regels en druk van bovenaf staan volgens hem de creativiteit van de werknemer in de weg.

De werknemers van Semco kiezen niet alleen hun eigen baas en salaris. Ze beslissen ook mee over de productie en hebben volledige inzage in de financiële cijfers van het bedrijf. De veranderingen hebben Semco geen windeieren gelegd.

Het boek dat hij over zijn aanpak schreef (Semco Stijl) was twintig jaar geleden al een bestseller, en ook nu weer. In de link vind je een informatief gesprek met hem dat hij hierover had met een journalist van de Australische TV. Nu eens geen management-goeroe of theoreticus (zoals ondermeer verwoord in het leesbare boek van Marijn Aslander: Easycratie of de boeken van Menno Lanting) die verkondigt dat het oude militaire model van organiseren voorbij is, maar een ondernemer.

Bevorder als manager ondernemerschap

Een paar dagen geleden mocht ik een inleiding verzorgen voor het management van een verzekeringsmaatschappij over ‘ondernemend leiderschap’. Geen gemakkelijk onderwerp, want bij ondernemen hoort risico nemend gedrag. En risico’s is een woord dat ze liever niet horen in een dergelijke omgeving. Verzekeren is immers je indekken tegen risico’s. Maar toch heb ik geprobeerd ze een paar boodschappen mee te geven. Het zijn suggesties hoe een manager ondernemende medewerkers kan helpen.

Gratton over de werkrevolutie

Vaak raken boeken die een beeld van de toekomst van werk en leven schetsen me niet. Anders is het voor het boek van Lynda Gratton, professor aan de Londen Business School. Haar boek heeft in het Nederlands de titel meegekregen: ‘De werkrevolutie”- de vijf krachten die ons onze manier van werken fundamenteel gaan veranderen’ (‘The shift - the future of work is already here’).

De wijze van werken verandert fundamenteel

Volgens Gratton zijn er vijf 5 krachtenvelden(‘shaping forces’) die van grote impact zullen zijn op de manier waarop we in de toekomst gaan werken: Technologie, Globalisatie, Demografie, Maatschappelijke veranderingen en tot slot Energie consumptie. Ze beschrijft de trends niet alleen in abstracties, maar ze werkt een aantal mogelijke scenario’s uit rondom het werken en leven van fictieve mensen in 2025. Het lukt me niet het boek, dat een samenvatting van haar onderoek is, samen te vatten. Dus probeer ik het maar niet, en pak ik er het stukje uit dat gaat over kennisverwerving.

VUmc en leven naar de eigen missie

In de krant is de laatste dagen veel aandacht voor de wijze waarop het bestuur van het VUmc omgaat met het conflict tussen enkele longartsen. Het lijkt er op dat problemen lange tijd onder het tapijt zijn geveegd en dat men op de man (de prof die het conflict naar buiten heeft gebracht) speelt in plaats van de bal.

De missie als richtsnoer voor het handelen

In de organisatiekundige literatuur wordt gesteld dat de missie sturend behoort te zijn voor het doen en laten van mensen in de organisatie. 

Om te begrijpen wat het bestuur van VUmc drijft, heb ik gekeken volgens welke waarden bij het VUmc gewerkt wordt.

In de missie van het VUmc staat ondermeer:

‘VU medisch centrum komt voort uit een christelijke traditie en koppelt geloof in persoonlijke, integere en respectvolle behandeling van mensen aan gezonde ambitie en fundamentele nieuwsgierigheid.’

‘VU medisch centrum komt voort uit een christelijke traditie waarin menselijke waardigheid en respectvolle behandeling essentieel zijn. VU medisch centrum staat voor duurzaamheid en heeft oog voor mens en omgeving.' 

'VU medisch centrum biedt een uitdagend en ambitieus denk- en werkklimaat waarin plezier, respect, integriteit en dienstbaarheid voorop staan.‘

Een ongevraagd advies voor bestuurders

Op grond van bovenstaande volgt hieronder een eenvoudig en kort door de bocht (en ongevraagd) advies voor het bestuur van het VUmc (en eigenlijk ook voor veel andere managers die hun eigen missie vergeten te vertalen in gedrag):

Of: Neem om te beginnen de eigen missie serieus en handel naar de genoemde waarden. Onderzoek  vervolgens of de systemen en organisatiestructuur de missie wel versterken (of juist tegenwerken).

Of: haal de missie snel van het internet als de kernwaarden als respectvolle benadering, integriteit en menselijke waardigheid niet (meer) voorop staan. Want niks is zo ongeloofwaardig voor een organisatie als een missie uitdragen waar men zich vervolgens niet naar gedraagt.

Managementwijzer - kennis op de iPad

De boodschap van mijn weblog: Apple heeft de Managementwijzer van Twynstra Gudde deze week in etalage van haar App Store gezet. Wat is dan de Managementwijzer en waarom moest deze er komen?

Kennisdeling vinden we belangrijk: boeken en de Kennisnbank

Samen met mijn collega’s van Twynstra Gudde delen we onze kennis al jaren door het schrijven van artikelen, weblogs en boeken. Kennisdeling vinden we een groot goed. Vandaar dat er op internet al een aantal jaren de Twynstra Gudde Kennisbank bestaat.(met aandacht voor ondermeer het nieuwe werken, teamvorming, leervoorkeuren, organisatiediagnose, het veranderproces, conflicthantering.

In korte stukjes tekst worden de onderwerpen toegelicht. Ook kan de lezer zelf aan de slag met de formulieren/templates die er  op staan over bijvoorbeeld de inhoudsopgave van een projectplan.

Er was vraag naar kennis op de iPad

Verschillende enthousiaste gebruikers van de Kennisbank (en iPad eigenaren) vroegen ons waarom er nog geen app beschikbaar is over de eerder genoemde onderwerpen. Zoals gezegd, kennisdeling is een belangrijk onderwerp binnen ons bureau en het besluit werd dan ook snel genomen om een app te maken. 

RyanAir en no-frills management

In de afgelopen maanden heb ik een paar keer gevlogen met RyanAir. Ze voeren 1500 vluchten per dag uit, niet niks dus. Het is voor mij verbazingwekkend dat ze geld kunnen verdienen met de tarieven die ze mij berekenen. Voor een deel snap ik het wel: ze vliegen op (50) vliegvelden die niet al te druk zijn, en waar ze ook onderhandelingsmacht hebben. Dat hebben omdat ze, zoals in in Weeze en Brussel omdat ze bepalend zijn voor de levensvatbaarheid van het vliegveld.

Een groot kostenvoordeel is ook dat ze maar met één type vliegtuig vliegen (boeing 737-800). Ik hewb ze nu een paar keer het kunstje zien uitvoeren van landen en een half uur later al weer opstijgen. Daarmee kan wel acht keer een route gevlogen worden (wat de concurrentie nog steeds niet lukt).

Zoals te lezen valt in het bijgevoegde artikel, let hun (dominante) baas op elke cent die uitgegeven wordt. Niks geen participatief leiderschap maar nadruk op 'operational excellence'. Klantgerichtheid wordt gedefinieerd als het leveren van een goedkoop en betrouwbaar produkt (ze zeggen dat 90% van de vluchten op tijd landen) en verder moet de klant blij zijn met het goedkope kaartje en geen service verwachten (want dat kost geld).

Meer over RyanAir

De start van een 'project' vraagt om duidelijkheid

Deze keer gaat mijn weblog over mijn onmacht om een vraag echt goed helder te krijgen. Het betreft een gesprek over het introduceren van projectmatig werken in een (gemeentelijke) organisatie. Meestal komen de opdrachtgever en ik al pratend er wel uit wat nodig is, maar soms komen we er samen niet echt uit, lukt het niet om een echt gesprek te voeren, zoals wat me een paar dagen gelden overkwam.

Als adviseur en trainer projectmanagement mag ik vaak bij organisaties komen met mooie vragen rondom het verbeteren van projectmatig werken in hun organisatie. Meestal kom ik bij de grotere organisaties en soms bij de wat kleinere. Elke type organisatie heeft zo z’n charmes. Laat ik eerlijk zijn, ongeacht de omvang van de organisatie, bij voorkeur praat ik met eindverantwoordelijke managers, want dan kun je het best inschatten wat ze echt willen en kunnen. Maar niet altijd lukt dat zoals de afgelopen keer.