Regelmatig kom ik (project)managers tegen die gevangen zitten in de ‘verantwoordelijkheidsval’. Dat is verantwoordelijk zijn zonder bevoegdheden om dat ook waar te maken.
Volgens mij zijn er drie niveaus van verantwoordelijkheid: (1)"ik ben verantwoordelijk," (2) "ik voel me verantwoordelijk" en (3) "ik word verantwoordelijk gehouden."
ad 1: Als je verantwoordelijk bent, dan is het raadzaam om zich meteen de vraag te stellen: welke (formele of informele) bevoegdheden heb ik nodig om deze verantwoordelijk waar te kunnen maken?
ad 2: Je verantwoordelijk voelen vraagt om introspectie: waarom voel ik me verantwoordelijk?
ad 3: Als anderen je verantwoordelijk houden moet je je de vraag stellen of dat terecht is. Maar nog belangrijker is de vraag: wie zet deze aap op mijn schouders en zit die er wel terecht (en dan komt de kernvraag weer: heb ik de bij behorende verantwoordelijkheden wel?)
Zorg voor een balans in bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Om te toetsen of er een balans is tussen verantwoordelijkheden en bevoegdheden, gebruikt mijn collega Theo van der Tak onderstaand rijtje met de drie vragen:
1.Welke taken moet ik verrichten? Of wat vind men welke taken ik moet verrichten?
2. Mag ik die taken verrichten? Zo ja, dan moet ik eventueel bevoegdheden regelen
3. Beschrijf daarna het gebied waarvoor ik verantwoordelijkheid wil afleggen.
Het advies: neem geen genoegen met je verantwoordelijkheid zonder bevoegdheden. Ga na welke taken je moet uitvoeren en accepteer pas dat je verantwoordelijk bent of gehouden wordt en voelt, als je de bijbehorende bevoegdheden hebt.
En dan het advies voor die mensen die de lasten van de hele wereld op hun schouders dragen, die zich voor alles verantwoordelijk voelen. Vraag je eerst af of jij je er goed bij voelt. Als dat zo is, doe er dan niks aan (en betaal de prijs die er soms bij hoort, zoals het krijgen van kritiek en dat niemand je dankbaar is). Als je er wel last van hebt, zorg dan voor antwoorden op de drie vragen.;
Reacties