Het zoemt rond: HNW (voor de ingewijden) en voor anderen: Het Nieuwe Werken. Ik dacht eerst dat het een term was die bedacht was door de ICT industrie (zoals Getronics en Microsoft) die het woord regelmatig lieten vallen in hun commercials. Ik dacht eerst dat het een slimme manier was om ICT applicaties op te leuken. Maar toen ik het woord ging googlen viel ik bijna van mijn stoel. Het blijkt een hele beweging te zijn, met congressen, video’s die op YouTube te downloaden zijn en een hele stroom aan boeken en artikelen. Er blijkt zelfs zoiets te zijn als ‘Het Oude Werken’.
Oude wijn en de nieuwe zak
Ik weet weer eens niet of het nu gaat om oude wijn in nieuwe zakken of dat we nu praten over iets geheel nieuws. Ik ben er nog niet uit wat het nu anders is dan Flexwerken, Thuis Werken, Telewerken, De Professionele Organisatie of zo. En echt nieuw lijkt het in eerste oogopslag niet. Veel kantoren zijn vanaf 2000 al druk bezig met een flexibelere indeling van ruimtes, waar mensen geen vaste werkplekken meer hebben, waar je kan inloggen op elke plek waar je maar wilt en waar het kantoor een plek is voor ontmoeten en vergaderen en als je wilt (samen)werken.
Wat is nu nieuw?
Mijn collega’s die zich bezig houden met werkplekontwikkeling, managen van professionals, ICT en huisvesting zijn er ruim tien jaar mee bezig (het heette toen People, Place, Process). De meeste adviesbureaus en organisatie waar vel kenniswerkers werkzaam zijn, passen al jaren zelfsturing van hun medewerkers toe, hebben gedifferentieerde werkplekken (voor vergaderen, ontmoeten, nadenken, schrijven), hebben informatie/ICT systemen die overal benaderbaar zijn en kennen leiderschap dat gebaseerd is op heldere afspraken over inzet en het geven van ondersteuning gebaseerd op vertrouwen. Is dat synoniem aan het HNW of is het meer?
Mensen bepalen in grote mate zelf waar, wanneer, hoe en met wie ze werken
Laat ik stukjes citeren uit de website (http://ambtenaar.voordetoekomst.nl/het-nieuwe-werken/) van het Ministerie van BZK waarin geconstateerd wordt dat binnen het rijk nog grotendeels volgens de principes van “Oude Werken” wordt gewerkt. Men is van mening dat er een paradigmaverschuiving nodig is “in hoe medewerkers en leidinggevenden aankijken, maar ook de organisatie als geheel, tegen werk en werkwijzen”. Nu komt de kern: “Daarbij gaat het niet alleen om thuiswerken, een betere fysieke werkplek of een aantal ICT hulpmiddelen, maar ook om zaken als een beter begrip van de collectieve ambities van de organisatie, een inspirerende bedrijfscultuur, een leider als boegbeeld, andere vormen van aansturing, betere balans tussen autonomie en verantwoording, minder regels en procedures, slimmere manieren van samenwerken, een persoonlijk werkbudget, een resultaatafspraak, loon naar werken.
Negen principes
Volgens Prof Volberda betreft Het Nieuwe Werken (HNW) het samenspel tussen het ontwikkelen van nieuwe managementvaardigheden (dynamisch managen), het hanteren van innovatieve organisatieprincipes (flexibel organiseren) en het realiseren van hoogwaardige arbeidsvormen (slimmer werken) om het concurrentievermogen en de productiviteit te verbeteren.”
De negen principes van het Nieuwe Werken zijn:
1. Zelf bepalen hoe, waar, wanneer, met wie men werkt aan concrete resultaten
2. Niet de functie maar talent bepaalt iemands waarde
3. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling
4. Variëteit en maatwerk zijn de nieuwe standaard
5. Thema’s en taken zijn leidend, niet de grenzen van organisaties
6. Transparantie tenzij
7. Inspireren en sturen met behulp van collectieve ambities
8. Digitale kennis & vaardigheden maken onderdeel uit van het vak van ambtenaar
9. Werkplekken zijn activiteitsgerelateerd en ICT-ondersteuning staat altijd in dienst van de medewerker.
Medewerker en organisaties worden er beter van
De aanhangers van HNW gebruiken als verkoopargument dat er sprake is van een win-win situatie: het Nieuwe Werken levert voor alle betrokken winst op. Hierbij valt te denken aan een efficiëntere en betere (online) dienstverlening en samenwerking over grenzen heen, met klanten, toeleveranciers, gepensioneerden, onderwijzers, wetenschappers, kunstenaars. Verder ontstaat er een efficiëntere en betere (online) samenwerking tussen medewerkers onderling. De effectiviteit (minder noodzaak voor afstemming, minder controle) en dus de arbeidsproductiviteit per werknemer gaat omhoog, wat zorgt voor kostenbesparing en grotere efficiency.
De individuele medewerker kan efficiënter, beter maar bovenal leuker werken, alleen al doordat hij meer vrijheid heeft om zijn professionaliteit beter in te zetten. Men verwacht dat het ziekteverzuim lager wordt en de werknemerstevredenheid groter.
Duurzaam werkgeverschap wordt mogelijk: door plaats- en tijdsonafhankelijk te werken het reduceren van de files en CO2 uitstoot, het combineren van werk- en zorgtaken. Een duurzamere, slimmere huisvesting (minder m2 per medewerker) zal leiden tot minder overhead, minder energieverbruik, minder onderhoud- en schoonmaakkosten. Daarnaast kan het milieu worden gespaard door toe te werken naar volledig digitaal (en dus papierloos) werken. .
Het nieuwe werken biedt de werkgever de mogelijkheid om ‘modern werkgeverschap’ te tonen: Vrouwen en mannen wordt de mogelijkheid geboden om werken en zorgtaken flexibel te combineren en zelf de balans in werk en privé te zoeken. Het betekent ook dat de te verwachten concurrentiestrijd om (jong) talent op de krappe arbeidsmarkt van de toekomst gewonnen kan worden.
De thuiswerker zijn vanzelfisme
Ik schrijft dit stukje thuis, ik heb in de regelmatig met collega's op kantoor (telefonische en per mail) overlegd, ga er vanuit dat mijn baas er van uit gaat dat ik nuttig werk verricht, ik heb in onze systemen documenten opgevraagd en ga zo naar kantoor om te overleggen. Ben ik nu aan het Nieuwe Werken of gewoon aan het werk? Is HNW nu oude wijn in nieuwe zakken, ik weet het nog niet.
Ik merk dat ik er ook een beetje onrustig word. In veel organisaties waar ik kom hanteren ze nog een redelijk autoritaire manieren van management en zijn doelen niet nauwelijks bekend laat staan gedeeld. Het Nieuwe werken heeft nu ook wel een beetje de onderstroom van vanzelfisme. In het vanzelfisme gaan een aantal dingen vanzelf waarbij het onduidelijk blijft hoe je samen tot heldere resultaten en doelen komt, waarom 'modern'leidersachap er nu wel zal komen en het is onduidelijk hoe je de nodige transparantie bereikt.
Mensen weten wat goed is voor hen binnen hun eigen waarden, capaciteiten en talenten. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat 70 % van de mensen vindt dat ze beter presteren als gemiddeld. Zolang er geen heldere prestatiecriteria zijn en geen heldere feedback, blijven mensen dit ook denken. Ook al is het misschien niet waar.
Ik schrijf bijvoorbeeld dit weblog onder de paraplu van de collectieve ambitie van TG. Maar is wat ik nu gedaan heb nuttig, denk ik dat, weet ik dat of heb ik nu volgens mijn bazen een uurtje geneuspeuterd. Het nieuwe werken maakt mij vrolijk maar toch ….
Rudy,
HNW is voor ons een enorme commerciële kans. Er is een zeker geloof in de markt dat dit werken daadwerkelijk nieuw is, ik haak daar dankbaar bij aan. In de kantoorhoudende organisaties die ik adviseer is het werk nog met name transactioneel doet kenniswerk nog maar weinig opgeld. Inmiddels hebben wij in gg Het Nieuwe Werken een visie op HNW ontwikkeld vanuit het gegeven dat dit werken nieuw is. In onze optiek onderscheidt het werken zich van het oude werken in kennismanagement, procesinnovatie, cultuur&managementstijlen, werkplek en werkomgeving. Vanuit deze invalshoeken targetten wij inmiddels succesvol bij drie van de vier grote gemeenten, PGGM, Akzo, SaraLee, Vitens en many more to come. Via de mail doe ik je een artikel over HNW toekomen dat in augustus in FMM komt.
Groet,
Jurgen
Geplaatst door: Jurgen van der Meer | 9 juni 2010 om 17:53
Jurgen,
I think Rudy rests his case.
Geplaatst door: Mickel Langeveld | 25 augustus 2010 om 14:50