Vaak praat ik met managers over het nemen van besluiten en waarom dat zo vaak gedoe met zich mee brengt. Zo wordt er ondermeer geklaagd dat het niet zorgvuldig genoeg gaat, dat niet iedereen gehoord wordt (meestal bedoeld de klager dat hij niet gehoord wordt). Ook lees je steeds vaker onderzoeken dat het onbewuste een erg grote rol speelt bij het nemen van besluiten.
Er is een overdaad aan richtlijnen beschikbaar hoe je slimmer besluiten kan nemen, waaronder dat wordt gesteld in de ‘Regel van Benedictus’, maar wat die nu precies behelst was voor mij onduidelijk.
Vandaar dat ik bij mijn bezoek aan de Abdij ‘Onze Lieve Vrouwe van Koningshoeven’ op zoek ging naar de bron (ik was immers op de plek waar men volgens de Regel leeft). In de winkel die op het terrein van de abdij staat, vond ik het boekje ‘Sint Benedictus – Regel voor monniken’ (Regula Benedicti). Het is een vertaling van de tekst die Benedictus (480-547) schreef rond 530 in Zuid-Italië. Het boekje bestaat uit 73 korte hoofdstukken.
Gij zult gehoorzaam zijn
De eerste hoofdstukken gaan over het leven in een klooster met aandacht voor gehoorzaamheid (waarmee gedoeld wordt op het goede en oplettende luisteren). Verder bespreekt Benedictus de deugden waaraan monniken dienen te voldoen, waaronder gehoorzaamheid, armoede en nederigheid.
Volg regels niet klakkeloos
Het laatste hoofdstuk heet Over het feit dat niet de volledige beoefening van de gerechtigheid in deze regel vervat is, volgens mij een pleidooi om zelf na te blijven denken: ‘Want welke bladzijde, welk woord uit de door God geïnspireerde Schriften van het Oude en Nieuwe Testament is geen lijnrechte richtsnoer voor het leven van de mens (…) wat zijn het anders dan documenten over het deugedenleven van goed levende en gehoorzame monniken.’
Betrek de (jonge) broeders bij de besluitvorming
Het hoofdstuk dat gaat over besluitvorming en gehoorzaamheid heet ‘Over het betrekken van de broeders in het beraad’.
‘Telkens als er in het klooster iets belangrijks gebeuren moet, roept de abt de hele gemeente bijeen en zegt dan zelf waarover het gaat. Terwijl hij luistert naar de raad van de broeders, denkt hij zelf over de zaak na en doet dan wat hij het nuttigst oordeelt. De reden nu waarom wij hebben vastgesteld, dat allen voor het beraad bijeengeroepen moeten worden, is, dat de Heer vaak aan een jongere openbaart wat het beste is. Intussen moeten de broeders hun raad geven in alle nederigheid en onderdanigheid, en mogen zij hun eigen inzichten niet verdedigen. De beslissing blijft veeleer aan het oordeel van de abt voorbehouden, zodat allen hem gehoorzamen in wat hij het beste geoordeeld heeft.
Maar zoals het ook aan leerlingen past hun meester te gehoorzamen, zo dient ook deze laatste alles met beleid en billijkheid te regelen.(...)'
Houd er rekening mee dat je je moet verantwoorden
'Allen dienen in alles de Regel te volgen als hun meester, en niemand mag er zonder goede gronden van afwijken. Niemand in het klooster volge de neiging van zijn eigen hart. (…) De abt van zijn kant echter moet alles doen met de vreze Gods en met inachtneming van de Regelk, omdat hij weet, dat hij zonder twijfel over al zijn beslissingen rekenschap zal moeten afleggen voor God, de rechtvaardige Rechter.
Gaat het over minder belangrijke aangelegenheden van het klooster, dan gaat hij alleen te rade bij de oudsten, zoals er geschreven staat: Doe alles met raad, dan hoeft u het later niet te berouwen.‘
Relevantie voor managers
Bendeictus was een ondernemende man, hij stichtte twaalf kloosters. Hij wordt daarom wel de 'founder of Western monasticism' genoemd. De Regel van Benedictus is door veel religieuze ordes overgenomen als basis voor een geordend leven. Er zijn ook managers die zich verbonden voelen met het Benedictijns leiderschap. Leiderschap dat volgens mij staat voor nederigheid, werken voor een hoger doel, solidariteit met hen die het minder goed hebben, redelijkheid, dienend leiderschap, heldere hiërarchische verhoudingen, onderwerping aan het hogere doel, een balans in werk en contemplatie, betrekken van medewerkers bij de besluitvorming en leiders die zich willen verantwoorden voor hun doen en laten.
De Regel van Sint Benedictus, Vertaald door F. Vromen, Willibrordsabdij, 1973
L.S.,
Afgelopen zondagavond 20 juni 2010 heb ik bij de EO het programma God in de Lage Landen gezien.
Daarin was een item van Doekle Terpstra voorzitter van de HBO-raad.
Hij stond in de file met zijn auto en nam toen een boek ter hand dat ging over de Regel van Sint Benedictus.
In het boekje zat ik ook een blauw lint als bladwijzer.
Op elke bladzijde stond in gedichtvorm een overweging voor die dag.
Zeg maat een kort gedichtje.
Het boekje had dacht ik zo’n 200 bladzijden.
De kaft van het boekje zag er uit met lichtkleurige (rood-roze) cirkelachtige figuren dacht ik te kunnen zien.
Weet U misschien welk boekje dat is of kunt u dat soms achterhalen.
Ik heb al gemaild naar de HBO-raad en naar de EO maar heb nog geen reactie ontvangen.
Wel heb ik via Bol.com de volgende boeken besteld en gekregen, maar dat was niet het boekje wat ik bedoelde.
De boeken die ik ontvangen heb zijn:
De regel van Sint-Benedictus vanVincet Hunink ISBN 978 90 253 01897 uitgever Atheneum-Polak & Van Gennep
De regel van Benedictus beleven van Bertrand Rollin ISBN 978 90 209 7835 3 uitgeven Lannoo
Het gaat dus om korte versregels (overdenkingen) van 1 a 2 verzen per bladzijde.
Ik hoop dat U mij verder kunt helpen.
Alvast dank voor de moeite.
Met vriendelijke groet,
M.H.M. van den Hondel
mhmhim@orange.nl
Geplaatst door: M.H.M. van den Hondel | 23 juni 2010 om 19:44