In een vorig weblog had ik het over de kracht van het onbewuste zoals Gladwell er in zijn boek Intuitie over schrijft. Ik was verbaasd wat hij schrijft over de vreemde (a-selecte) samenstelling van leiders in Amerika. De selectie van leiders vindt veel minder rationeel plaats dan meestal wordt aangenomen. Uit onderzoek blijkt dat klein zijn een handicap is als je (in de USA?) leider wilt worden.
Maar voordat ik daar op in ga, besteed ik een paar regels aan de manier hoe onze hersenen informatie verwerken. Of anders gezegd, hoe onze hersenen door middel van 'selectieve informatiereductie' snel denkwerk mogelijk maken.
Snel patronen ontdekken door selectieve informatiereductie
Een cruciaal onderdeel van het onbewuste snellere denkwerk is ons vermogen tot selectieve informatiereductie. ‘Selectieve informatiereductie’ betreft het vermogen van ons onbewuste om razendsnel patronen te ontdekken in situaties en gedrag door het selectief reduceren van de waargenomen werkelijkheid tot flinterdunne ‘informatieplakjes’.
Maar soms houdt ons onbewuste ons heftig voor de gek, zoals blijkt uit verschillende studies naar leiderschap die Gladwel gevonden heeft. Het blijkt dat we leiders helemaal niet zo rationeel selecteren als vaak wel gedacht wordt.
De leider is man, langer dan doorsnee
Uit zijn onderzoek blijkt dat mannelijke directeuren (general managers) gemiddeld 1.83 lang waren. Gegeven dat de doorsnee Amerikaanse man 1,75 m lang is, betekent dat dat directeuren als groep ongeveer 8 cm voor liggen op de rest van hun sekse. Maar in feite zegt het cijfer nog lang niet alles. Van de Amerikaanse bevolking is ruim 14,5% van alle mannen ruim 1.82 of langer. Bij de directeuren van de grote ondernemingen uit de lijst 500 Fortune is dat 58%. Nog treffender is dat van de totale Amerikaanse bevolking 3,9% van de volwassen mannen 1.82 of langer is.
Dit betekent dat klein zijn waarschijnlijk een even grote handicap vormt voor een Amerikaanse onderneming als vrouw zijn of zwart.
We hebben een onbewust beeld van de ideale leider
De moraal van het verhaal: Bijna alle mensen associëren, zonder het echt te beseffen, geschiktheid voor het leiderschap met een indrukwekkende gestalte. We weten blijkbaar onbewust hoe een leider eruit moet zien, en dat stereotype is zo invloedrijk dat we, als iemand daarin past, eenvoudig blind worden voor andere overwegingen.
Reacties