Weblog Rudy Kor

Gladwell over karakter in context

Deze week zat ik met een aantal managers te praten over persoonlijkheid en karakter. Volgens hen was karakter stabiel, constant en een onlosmakelijk kenmerk van een individu. Ik murmelde in het gesprek voorzichtig dat karakter toch ook wel (in meer of mindere mate) door de context of omgeving beïnvloed wordt. Maar ik kreeg de handen hiervoor niet op elkaar (ik probeer nu nog en keer mijn gelijk te krijgen door te citeren uit het boek ‘Tipping Point’ (‘Het beslissende moment’) van Malcolm Gladwell.

Karakter = gewoonten en neigingen in losse samenhang

Volgens Gladwell is karakter "een verzameling gewoonten, neigingen en interessegebieden in losse samenhang die in bepaalde perioden afhankelijk zijn van de omstandigheden en de context.

De reden dat we voor het merendeel de indruk wekken een consistent karakter te hebben is dat we meestal erg goed zijn in het controleren van onze omgeving".

IKEA en Porter's value chain

Vorige week schreef ik over IKEA als belevenis. Een paar maanden gelèden nam ik deel aan een seminar van Porter, en hij had het ondermeer over de strategische positionering van IKEA. Ik vind het een mooi voorbeeld van een andere manier van kijken naar hetzelfde fenomeen. Er zijn naast deze nog tientallen manieren om naar de 'werkelijkheid' , en in dit IKEA, te kijken.

Ik vind het belangrijk dat managers op meerdere manieren naar iets kunnen en willen kijken. Het hangt maar af van je referentiekader (je bril) wat je ziet. Het is dan wel handig om te weten wat je referentiekader is, waar je blinde vlek zit en waar je altijd op let.

Zo ziet Porter, die de wereld ordent vanuit een aantal strategische modellen, zoals of er sprake is van een 'handhaafbaar concurrentievoordeel', andere dingen dan de argeloze prijsbewuste consument, anders dan de huisvestingsmanager die zich afvraagt hioe je zo'n gigantische loods warm houdt of personeelsmanager die zich afvraagt hoe je personeel betrokken houdt. Hieronder volgt Porter analyse, wel in het engels, want het is lastig vertaalbaar en krachtiger in het engels.

IKEA als belevenis

In een paar van de vorige webloggen heb ik geschreven over de belevenis economie en plekken waar ik dat in aantrof in Orlando ( Disney), London en New York . Maar dichterbij huis heb ik het nu ook meegemaakt. De afgelopen dagen heb ik een paar keer IKEA bezocht. Mijn bezoek aan IKEA Amsterdam vorige week zondag, was wel het hoogtepunt.

Vind de balans tussen orde en flexibiliteit

Mij fascineren organisaties als Disney, McDonalds en IKEA omdat het er op lijkt dat ze de balans gevonden hebben tussen enerzijds orde, voorspelbaarheid en formalisering (operational excellence in de taal van vandaag) en anderzijds aandacht, speelsheid, spontaniteit, klantgerichtheid en eigen initiatief van hun medewerkers.

Ik geloof in de kracht van organisaties die hun routines goed op orde hebben en waar routines geen dwangbuis zijn geworden. Routines geven medewerkers immers duidelijkheid waarbinnen ze regels moeten volgen en waar ze autonoom mogen handelen. Daarbij zijn de spelregels voor iedereen helder en navolgbaar, waardoor je constructieve feedback aan elkaar kunt geven.

Groepen doorlopen een aantal fasen

Ik kom net bij een projectteam vandaan waar het 'in het team niet lekker liep'. De projectleider is een sterk inhoudelijk gedreven manager met weinig zicht op intermenselijke processen. Hij dacht dat een verzameling mensen in een zaaltje meteen produktief kan samen werken. Ik moest hem teleurstellen. Het zou mooi zijn als mensen vanaf dag 1 in een project goed samenwerken, maar meestal vergt het tijd en aandacht.

Hoewel teams vaak sterk van elkaar kunnen verschillen, afhankelijk van de samenstelling, de doelstelling, de voorgeschiedenis en de randvoorwaarden, zullen de meeste teams zich (zo stelt de psycholoog Tuckman) volgens een min of meer vast patroon ontwikkelen.

In elke fase van de teamontwikkeling hebben teamleden specifieke vraagstukken. Deze vragen zullen zelden expliciet worden gesteld, maar de projectleider kan ze tussen de regels door lezen (en er naar handelen).