Weblog Rudy Kor

organiseren in de toekomst - en nu

Op mijn tafel liggen drie boeken die, elk vanuit een eigen invalshoek, een antwoord geven op het organiseren in de toekomst. Dat het anders zal zijn is wel duidelijk, maar hoe we dat gaan regelen, minder. Lanting heeft veel vertrouwen in  het coordinerend mechanisme van social media en zelfsturing van de professional, Mulder gelooft in waardengedrevenheid om een unieke, vage en complexe opgave te realiseren en Bos c.s. denken dat de toekomst is aan programma's die in co-creatie en waardengedrevenheid tot stand komen.

Programmatisch Creëren 

Vrijdag verscheen er een mooi nieuw boek over het managen van programma's: Programmatisch Creëren (Scriptum). De auteurs Bos, van Loon en Licht hebben een kloek boek geschreven. In 400 bladzijden laten zij hun licht schijnen op het organiseren in de toekomst. Ze sluiten hun boek als volgt af: '(...) het wordt duidelijk dat de organisatie van de toekomst gekenmerkt zal worden door andere kwaliteiten dan die, welke in het verleden belangrijk waren. De toekomst is aan de flexibele netwerk-organisaties, gestuurd door waarden, passie, samenwerking, heldere doelen, vertrouwen en verbinding. Bij deze ontwikkelingen horen geen logge structuren en kaders, maar wisselende samenwerkingvormen, afhankelijk van de vraag, afhankelijk van de uitdaging. Het werken in programma's (en projecten) sluit daar bij uitstek bij aan.' 

Het boek geeft daar op verschillende manieren handen en voeten aan. Hoofdstukken die de manager helpen bij zin taak zijn oa.:  Varianten in programmasturing; Het programma in fasen; Visie als energiebron; Programmadoelen; Monitoren en sturen maar ook Risicomanagement.

Value-Based projectmanagement 

De onderstroom die ik in het boek Programmatisch Creëren zie (sturing op betrokkenheid van mensen, autonomie en waardengedrevenheid), is ook terug te vinden in het boek dat de afgelopen week verscheen: Value-Based projectmanagement van Nicoline Mulder (Academicc Service). Het boek is gebaseerd op haar promotie (waarover ik al eerdrer schreef). Ze heeft het boek ontdaan van de "balast" die nu eenmaal hoort bij een proefschrift, en heeft er een mooi leesbaar boek van gemaakt. Centraal staan de elf interventies, die volgens haar niet op zich staan, maar een uitgebalanceerd samenspel vormen om een project te laten groeien in projectvolwassenheid. 'De lijst met interventies om een chaordisch project aan te pakken is geen lijst, maar een uniek en uitgebalanceerd samenspel tussen een aantal rollen'. Pragmatisch als ik ben, snap ik wat ze zegt, maar de elf interventies zijn toepasbaar in elk project, geven een goede handreiking voor een gesprek over inzet, motivatie en sturing.

De slimme organisatie

Net als de andere twee boeken, gaat het boek De Slimme Organisatie van Menno Lanting (Business Contact) in op het de toekomst van werk, leiderschap en innovatie: 'In werk 2.0 staat het werk en de werkgever (echter) nog steeds centraal. Dat verandert in werk 3.0: nu 'vindt' het werk het juiste talent. Werk wordt voor een groot deel een virtuele stroom die een weg zoekt langs talent, creativiteit en capaciteiten. Als het werk interessant genoeg is, zullen mensen er vanzelf op willen aanhaken.'

Er blijft nog wel zoiets als een 'organisatie' bestaan. Hij stelt dat het een misvatting is dat er geen controle en geen ovedrzicht meer zal zijn. Iemand moet immers de vraag formuleren, wekr uitzette en er voor zorgen dat werk dat niet opgepakt wordt, toch gedaan wordt. 'Een aantal mensen in de organisatie zal zich bezig houden met het formuleren en uitdragen van de visie en de strategie op hoofdlijnen, en met het faciliteren van het interne netwerk'. 

'Werk zal zal ontelbare verschillende verschijningsvormen krijgen, simpeweg omdat het individu of netwerken van individuen centraal staan.'

 

Bewerkstellig Zelforganisatie in een (chaordisch) project

Al weer een poos geleden heb ik geschreven over de  promotie van Nicoline Mulder. Haar proefschrift houdt me wel bezig. Het wijkt af van het maakbaarheidsdenken waar veel methoden op gebaseerd zijn. Zo heeft ze elf ontwerpstellingen geconstrueerd, die ze Project’s Eleven noemt. In het proefschrift staat op blz 275 hierover: De elf beschreven interventies en mechanismen uit de ‘Project’s Eleven’ zijn van elkaar onderscheiden, maar niet per se scheidbaar. Ze treden door elkaar heen op, zodat er sprake is van een arrangement van mechanismen en interventies. Niet alles heeft met alles te maken, maar er zijn wel onderlinge verbanden.

Project's Eleven: elf stellingen

1. Baseer het project op de projectwaarden
2. Richt de aandacht voortdurend op het hogere projectdoel 
3. Ontwikkel en projectvisie en houdt hem levend 
4. Hanteer een ontwikkelbenadering met erkenning voor vaagheid 
5. Werk op basis van vertrouwen 
6. Hanteer transformationeel leiderschap 
7. Bewerkstellig de voorwaarden voor zelforganisatie 
8. Stimuleer creativiteit 
9. Laat gebruikers van begin af participeren 
10. Houd de dialoog met belanghebbenden gaande 
11. Werk resultaatgericht waar het past. 

Complexe projecten en value-based projectmanagement

Projectmanagers zijn er nog steeds niet over eens wanneer een vraagstuk de aanduiding “project” krijgt, en ze zijn het ook niet eens wat de goede methode is. Gebruiken we Prince2, Projectmatig Creëren, Systems Management, Scrum of PMW, om maar een paar te noemen. Recentelijk is aan dit rijtje Value Based Project Management toegevoegd.

Value Based ProjectManagement

Voor me ligt het proefschrift (en in december mocht ik aanwezig zijn bij haar  promotie) van Nicoline Mulder (nu dus Dr Mulder). Ze promoveerde op het onderwerp: Value based Project Management. Een titel die de mens op het verkeerde been kan zetten. Veel mensen in de projectmanagement wereld denken meteen aan “earned value”: financiële indicatoren die aangeven hoe veel waarde (in euro’s) gecreëerd is op een zeker moment in de tijd.

Dr Mulder heeft het over een geheel andere ‘values’. En ook heeft ze het over een specifiek type projecten, namelijk ‘chaordische projecten’. Value based Project Management bestaat uit elf met elkaar samenhangende interventies en de naam ‘Value-based Project Management komt van de eerste van elf interventies die ze ontworpen heeft.

Interventie 1: Baseer de aanpak op projectwaarden

'Baseer de aanpak van het project op de projectwaarden. Mensen hebben volgens haar, meer plezier in het werk, binden zich gemakkelijker aan een project, identificeren zich eerder met een organisatie en leveren betere prestaties als hun persoonlijke waarden en de waarden van in het werk een grote overlap vertonen.'

Chaordische projecten en complexiteit

Weer terug naar chaordische projecten. Dat zijn projecten die worden gekenmerkt door een mix van hoge mate van complexiteit en (technologische) onzekerheid, veel vaagheid,veel tijdsdruk en een groot innovatief karakter. Zoals ze het in haar proefschrift stelt, ‘zijn huidige projectmanagementmethoden ontwikkeld vanuit het reductionistisch perspectief, en daarmee vooral geschikt voor projecten met een beperkte mate van complexiteit, onzekerheid, vaagheid, tijdsdruk en noviteit. Reductionistisch denken belemmert projectsucces voor complexe, onzekere, vage en innovatieve projecten die onder tijdsdruk staan’ (aldus de tekst in het proefschrift).

Verward verder puzzelelend

In een volgend weblog zal ik verderr ingaan op de 11 interventies. In de tussentijd blijf ik nog een beetje verward verder puzzelen: zoals de vraag of haar definitie van een project niet heel erg ver opgerekt is en of ze nu heeft over een projectmanagement-methode of dat het eerder gaat over een 'proces aanpak', maar ook in hoeverre wijkt ze af van een aantal van de principes die te vinden zijn in 'Projectmatig Creeren'?  )

(oh ja, op Mulder haar website is het proefschrift verkrijgbaar en binnenkort komt er ook een handelseditie beschikbaar) 

Staan thuiswerken en innovatie op gespannen voet met elkaar?

Over HNW of Het Nieuwe Werken, is de laatste weken opeens weer veel te doen in de pers, en het zette mij ook aan het denken.

Ik hoor bij de groep mensen die het prettig vindt om op kantoor te werken, daar mensen tegen te komen en onverwachte gesprekken te voeren. Om soms bij de koffie automaat even tegen iemand aan te praten om op andere gedachten te komen of om zo maar twee minuten te kletsen. Dat alles lukt me thuis niet. Soms vind ik het prettig om thuis te werken, maar dat doe ik vaker niet dan wel.

In Sillicon Valley werkt men op kantoor

Ik bevind hiermee in goed gezelschap. Want de nieuwe baas van het internet bedrijf Yahoo Marissa Mayer, vind dat medewerkers van Yahoo niet meer mogen thuiswerken. Dat schrijft de in een memo. Ze wil paal en perk stellen aan het grote aantal werknemers van Yahoo dat thuiswerkt. Ze vindt dat de interactie en ervaring op het kantoor deel uit maakt van een baan. Volgens haar neemt snelheid en kwaliteit af wanneer werknemers vanuit huis werken.

In het zelfde artikel staan foto's van het nieuw te bouwen hoofdkantoor van Apple en het hoofdkantoor van Google. Organisaties die zich voorstaan op hun innovatief vermogen en die hun  kantoren zo ontworpen hebben dat iedereen elkaar makkelijk kan vinden. Dus ook daar ligt de nadruk op werken op kantoor (ondanks alle moderne communicatie middelen die ze daar tot hu beschikking hebben). Ook zij willen een werkomgeving creeëen waar mensen graag komen (in plaats van thuis te werken).

Erik Veldhoen over You-topia

Om heel andere redenen neemt de bekende Nederlandse architect die veel gedaan heeft met en voor HNW afscheid van het HNW. In zijn: “You-topia- de impact van de digitale revolutie op osn werk, ons leven en onze samenleving” neemt Veldhoen afscheid van ‘Het Nieuwe Werken' en –zoals hij zegt- van de daarbij behorende oude (schijn) zekerheden. De nieuwe wereld noemt hij You-topia 17 jaar geleden is de term Het Nieuwe Werken geïntroduceerd op een congres in de Rai. Volgens Veldhoen moeten we het verschijnsel niet meer nieuw noemen. Er volgens hem door te veel mensen op doorgeborduurd waardoor er veel kopieën zijn ontstaan waarbij in veel gevallen de basis uit het oog is verloren. Het is volgens Veldhoen tijd voor een nieuw vergezicht: You-topia. In een compact boek beschrijft hij wat You topia betekent voor de samenleving, organisatie en voor de werknemer.

Er is discipline nodig

Als hij het heeft over de rol van de werknemer hierin, dan heeft hij het over ‘discipline’. “Discipline is de eigenschap die in het perspectief van de nieuwe werkrelatie ontwikkeld moet worden. Als individu moet je voldoende discipline opbrengen om naar eigen maatstaven en naar de maatstaven van de afnemer te presteren. Er moet in de persoon een balans tussen verlangen en discipline gaan ontstaan. Dat is de opgave om gelukkig en succesvol te kunnen leven en functioneren in You-topia.

Wordt vervolgd.

Ricardo Semler over delegeren en vertrouwen

In mijn weblog over Scrum heb ik het ondermeer over zelfsturende teamleden en de gedachte dat leidinggevenden meer vertrouwen moeten hebben in het doen en laten van medewerkers. Naar aanleiding van mijn stukje, wezen een paar mensen me op een uitzending van VPRO-Tegenlicht waarin Ricardo Semler zijn management filosofie uitlegt.

Semler nam als jonge man zo'n 25 jaar geleden het bedrijf van zijn vader over. Hij inrtroduceerde daar een vergaande vorm van zelfsturing van mendewerkers. Teveel regels en druk van bovenaf staan volgens hem de creativiteit van de werknemer in de weg.

De werknemers van Semco kiezen niet alleen hun eigen baas en salaris. Ze beslissen ook mee over de productie en hebben volledige inzage in de financiële cijfers van het bedrijf. De veranderingen hebben Semco geen windeieren gelegd.

Het boek dat hij over zijn aanpak schreef (Semco Stijl) was twintig jaar geleden al een bestseller, en ook nu weer. In de link vind je een informatief gesprek met hem dat hij hierover had met een journalist van de Australische TV. Nu eens geen management-goeroe of theoreticus (zoals ondermeer verwoord in het leesbare boek van Marijn Aslander: Easycratie of de boeken van Menno Lanting) die verkondigt dat het oude militaire model van organiseren voorbij is, maar een ondernemer.