Als je arm bent, heb je weinig netwerk. En als je weinig netwerk hebt, ben je arm. Er zit volgens mij een duidelijke correlatie tussen deze twee. Ik weet niet of er ook een causaal verband is. Is het gebrek aan netwerk de oorzaak voor armoede of anders om?
Bij correlaties en causaal verband denk ik altijd aan Robert Putnam. Robert Putnam heeft in het artikel 'who killed civic life?' (later opgenomen in Bowlin' Alone aangetoond dat er heel veel correlaties zijn tussen de neergang van civic life en een trits van fenomenen:
- de opkomst van de auto,
- de televisie,
- de anticonceptiepil etc.
Correlaties te over. Maar de werkelijke moordenaar van civic life wordt met een correlatie nog niet aangetoond. In zijn betoog ontrafelt hij als in een echte 'Who dunnit' het causale verband.. Ik verklapt het nu niet voor u.
- Het causale verband tussen armoede en netwerk.
Ik ben geneigd wel een causaal verband te zien tussen gebrek aan netwerk en armoede als een gevolg er van. Wie geen netwerk heeft, heeft een grotere kans op armoede. En niet andersom. Netwerk kan leiden tot meer welvaart en welbevinden, meer toegang tot connecties.
- Welvaart
Welvaart: door de uitruil van goederen en diensten om niet. Iedereen wil best delen wat hij toch over heeft: het cognitieve, altruistische of zelfs fysieke surplus (de kinderwagen). Eerder in dit blog heb ik over de aanweizgheid van de geefkracht van mensen ruimschoots getuigd. Dat staat schenkt iemand anders welvaart.
- Welbevinden
Welbevinden: veel netwerk helpt: je kent mensen, zij kennen jou. Het voelt goed als je goed doet. Het voelt ook goed te ontvangen. Een glimlach op je gezicht en een blij gemoed helpen je ook om te gaan met tegenslagen.
- Toegang
Toegang: een derde van alle vacatures worden vervuld door informele contacten: via het netwerk dus. Het netwerk verschaft toegang!
- Delen of beschermen van netwerken?
Malcom Gladwell schreef in Tipping Point over mensen die een passie hebben te helpen en mensen liefhebben: de connectors. Die anderen graag verbinden zodat ze daarmee verbonden worden, omdat de verbondenen wat aan elkaar kunnen hebben. Deze connectors gaan onbaatzuchtig met hun netwerk om. Ze nutten hun monopolistische positie niet uit. Ze delen hun contacten juist en maken zich overbodig. De connectors helpen ideeen te verbinden en te verspreiden. Gladwell ziet hen samen met twee andere type mensen als een groep die er toe bijdraagt dat ideeen / trends ed snel overslaan en uitwaaieren.
- Structurele gaten als 'asset'
Recentelijk las ik een publicatie van ACE waarin Tom Elfring de 4 regels voor slim netwerken uitlegt. Een daarvan is dat je juist op zoek moet gaan naar de structurele gaten in netwerken en dat je daar dan een monopolistische functie in kan vervullen. Dat levert dan als 'slimme netwerker' winst op. Ik denk dat hij gelijk heeft. Deze netwerkers zijn slim. Ze zijn niet de connectors die Gladwell voor ogen heeft.
- Netwerk-bruggen tussen groepen versus binnen de groep
Terug naar armoede en netwerken. Netwerken helpen armoede aan te pakken. Daarvoor is het nodig dat de netwerkverbindingen tussen andere groepen sterker en talrijker worden. Netwerkverbindingen binnen de eigen groep mogen ook talrijk en sterk zijn, voor zover zij de eigen kracht en zelfbewustzijn versterken. Als de netwerkverbindingen in de eigen groep zodanig zijn dat zij juist verbindingen buiten de groep tegenhouden, lijkt mij dat een bezwaar. Interne netwerkverbindingen die de betrokkene meer afsluiten van dan verbinden met de buitenwereld zijn niet veel waard.
- Op zoek naar de connectors en de mixed zones
Het verbinden van verschillende, ongelijksoortige netwerken biedt meer waarde. Afgesloten netwerken (gemeenschappen) zouden meer met connectors en 'mixed zones' in verbindingen kunnen komen. Mixed Zones zijn plekken waar verschillende netwerken elkaar kunnen treffen. Ik zie overigens maar weinig van die mixed zones.
- Netwerk als (goedkope) armoede bestrijder
Met de actuele bezuinigingen op de participatie- en integratiegelden is het handig nog eens te kijken naar het netwerk van de uitkeringsgerechtigde. Kan het netwerk als hefboom werken? Kan de uitkeringsgerechtigde worden geprikkeld om een (nieuw) netwerk aan te boren dat als 'veld' welvaart en welbevinden en wie weet wel toegang tot werk bevordert?
Inmiddels zien we allerlei beleidsinitiatieven die de eigen kracht van de burger centraal stellen. In de jeugdzorg, het welzijn, de wijkaanpak etc. Het gaat er dan vervolgens om om de eigen kracht in een breed netwerk te plaatsen. Een netwerk dat de betrokkene ook werkelijk helpt aan nieuwe contacten buiten de eigen groep.
